Chương 1
BẮT ĐẦU HÀNH TRÌNH KHÁM
PHÁ VƯƠNG QUỐC SÁNG TẠO
Bạn nghĩ mình sáng tạo đến mức độ nào? Để tìm hiểu thêm
về khả năng sáng tạo của mình, bạn hãy tự hỏi những câu
hỏi sau:
1. Bạn có thường hay mơ mộng không? CÓ/KHÔNG
2. Bạn có tự lên thực đơn và nấu ăn cho bản thân, gia đình hay bạn bè
của bạn không? CÓ/KHÔNG
3. Bạn có thường hay phối màu, kết hợp các chất liệu vải và phụ kiện để
tạo nên kiểu thời trang độc đáo của riêng mình không? CÓ/KHÔNG
4. Bạn có thích nhiều thể loại nhạc không? CÓ/ KHÔNG
5. Bạn có thấy vui khi nhớ lại những khoảnh khắc đặc biệt trong đời
(như những lúc vui chơi cùng bạn bè, những sự kiện trọng đại, những dịp
lễ/Tết, bất cứ "thảm họa" hay thành công quan trọng nào…)?
CÓ/KHÔNG
6. Lúc còn bé, bạn có hay hỏi nhiều không? CÓ/ KHÔNG
7. Hiện tại bạn vẫn luôn tự đặt ra nhiều câu hỏi chứ? CÓ/KHÔNG
8.Thỉnh thoảng bạn có bao giờ tự hỏi về sự phức tạp hay vẻ đẹp diệu kì
của vạn vật, và ước rằng bạn có thể hiểu chúng vận động/ được tạo ra/
đến với cuộc sống này như thế nào hay không? CÓ/KHÔNG

9. Bạn có trí tưởng tượng phong phú về tình dục chứ? CÓ/KHÔNG
10. Trong nhà bạn có những sách báo, hay tạp chí mà bạn đã hứa là sẽ
đọc, nhưng cho đến giờ bạn vẫn chưa sắp xếp được thời gian dành cho
nó? CÓ/ KHÔNG
11. Trong cuộc sống, có những việc bạn hứa sẽ hoàn thành nhưng hiện
tại bạn vẫn chưa ụng đến? CÓ/ KHÔNG
12. Bạn có cảm thấy xúc động hay phấn khích trước những màn trình
diễn thể thao, nghệ thuật " đỉnh cao" không? CÓ/KHÔNG
13. Bạn sẽ đồng ý chứ, nếu tôi vẫy chiếc đũa phép và bất ngờ:
• Biến bạn thành một vũ công điêu luyện, uyển chuyển, làm cho bao
khách dự dạ tiệc phải trầm trồ thán phục? CÓ/KHÔNG
• Ban cho bạn một chất giọng ngang ngửa với ca sĩ bạn yêu thích nhất,
có khả năng xử lý tốt hầu hết mọi bài hát, làm người khác phải say mê,
kinh ngạc và thích thú khi thưởng thức tiếng hát của bạn? CÓ/KHÔNG
• Biến bạn thành một họa sĩ tài năng, có khả năng phác họa nhanh chóng
những bức hoạt họa, phong cảnh, chân dung và tạc nên những bức tượng
mà đến cả Michelangelo cũng sẽ xem bạn là truyền nhân xứng đáng của
ông? CÓ/ KHÔNG
• Biến bạn thành một người kể chuyện tuyệt vời, khiến bao người phải
thích thú, mê mẩn, và làm mọi người không thể nhịn cười với những câu
chuyện vừa thông minh vừa dí dỏm của bạn? CÓ/KHÔNG
14. Bạn còn sống ấy chứ?!! CÓ/KHÔNG
Nếu bạn trả lời "CÓ" cho hơn một nửa số câu hỏi trên thì theo định
nghĩa, bạn rất sáng tạo.
Khi bạn tiếp tục đọc cuốn sách này, năng lực sáng tạo trong bạn sẽ dần
được ánh thức. Nhưng để thấy trước chút bằng chứng về khả năng của

bạn, chúng ta hãy xem xét hai câu hỏi hơi lạ sau đây:
• Trong nhà bạn có những sách báo, hay tạp chí mà bạn đã hứa là sẽ đọc,
nhưng cho đến giờ bạn vẫn chưa sắp xếp được thời gian dành cho nó?
Hơn 95% người được hỏi đã trả lời "CÓ" trong câu hỏi này, và nghĩ rằng
họ là người hay trì hoãn! Đúng là họ như vậy, nhưng họ cũng rất sáng
tạo! Thử nghĩ mà xem. Hàng ngày, hàng tuần, hàng tháng hay hàng năm,
não bộ của họ viện dẫn hàng tá lý do khó tưởng tượng nổi để không phải
ngồi xuống đọc sách. Có vẻ không hay cho lắm khi năng lực sáng tạo lại
được dùng để không phải làm một việc gì đó - thỉnh thoảng điều này vẫn
tiếp tục diễn ra trong suốt cuộc đời bạn - nhưng dẫu sao đây vẫn là một
dạng sáng tạo "ngoại hạng" và là một nguồn năng lượng vô tận.
Từ đây lại dẫn dắt đến câu hỏi tiếp theo:
• Bạn còn sống ấy chứ?
Chắc chắn rồi! Tuy nhiên câu hỏi này lại ẩn chứa một sự thật sâu sắc và
đầy ý nghĩa. Mỗi ngày trong đời, nếu bạn còn sống, bộ não diệu kỳ vẫn
tiếp tục tạo ra hàng vạn ý nghĩ, hành động và giải pháp; nếu không thì
thời gian tồn tại của bạn trên Trái đất sẽ kết thúc. Sự thật đang được nhắc
đến ở đây chính là còn sống nghĩa là còn sáng tạo.
Vì vậy, giải phóng năng lực sáng tạo to lớn đơn giản là hiểu Trí tuệ Sáng
tạo hoạt động ra sao và làm thế nào để phát triển nó. Cuốn sách nhỏ này
sẽ hướng dẫn bạn cách thực hiện việc đó.
Trí tuệ Sáng tạo là gì?
(Trí tuệ) Sáng tạo là khả năng đưa ra ý tưởng, giải quyết vấn đề bằng
những phương thức độc đáo, có trí tưởng tượng phong phú, hành vi và
năng suất làm việc vượt trội hơn so với người khác.
Trí tuệ Sáng tạo bao gồm một số yếu tố:
1. Não trái/Não phải

Khả năng sử dụng kết hợp các kỹ năng khác nhau của hai bán cầu não.
2. Ghi chú/Vẽ Bản đồ Tư duy
Khả năng "làm các ý nghĩ hiển thị" bằng cách đưa chúng ra khỏi não và
chuyển thành các ý tưởng trên giấy, từ đó bạn có thể khám phá chúng
một cách đầy đủ hơn.
3. Sự thành thục
Thể hiện ở tốc độ đưa ra các ý tưởng mới. Đây chính là thước đo năng
lực sáng tạo của bạn.
4. Tính linh động
Là khả năng đưa ra nhiều loại ý tưởng khác nhau và chuyển từ phương
pháp này sang phương pháp khác. Tính linh động còn bao gồm khả năng
xem xét sự việc từ nhiều góc nhìn, làm mới những ý tưởng cũ và hoán
đổi trình tự những ý tưởng đã có. Tính linh động cũng được thể hiện qua
khả năng vận dụng tất cả các giác quan của bạn trong việc hình thành ý
tưởng mới.
5. Tính độc đáo
Đây là một trong những điểm cốt yếu của tư duy sáng tạo, thể hiện qua
khả năng hình thành ý tưởng " độc nhất vô nhị" của riêng bạn - có khi
khác thường, lạ đời và thậm chí là "lập dị" (nghĩa là "khác với số đông").
6. Mở rộng các ý tưởng
Người có tư duy sáng tạo tốt sẽ chọn lấy một ý tưởng chủ đạo, rồi từ đó
phát triển thêm các ý tưởng khác.
7. Khả năng liên hợp/liên tưởng
Não bộ là một "cỗ máy liên hợp" khổng lồ. Hiểu biết cách vận hành "cỗ
máy" siêu thường này, người có tư duy sáng tạo có thể khai thác nguồn

tài nguyên vô tận từ trí não để nâng cao năng lực sáng tạo của họ.
Cuốn sách này sẽ giới thiệu đến bạn từng yếu tố và hướng dẫn cách làm
thế nào để giải phóng sức sáng tạo vô hạn của bạn.
Tổng quan về Sức mạnh của Trí tuệ Sáng tạo
Cuốn sách này được trình bày như là một hành trình khám phá "vương
quốc" sáng tạo. Những chương tiếp theo bao gồm những mẩu chuyện và
lược sử về các nhân vật tiêu biểu minh họa cho những yếu tố tư duy sáng
tạo đang được đề cập đến. Cuối mỗi chương sẽ có những bài thực hành
giúp bạn sáng tạo hơn trong lĩnh vực hiện tại, đồng thời kích hoạt phát
triển những kỹ năng trí tuệ khác (do não bộ là một "cỗ máy" liên hợp, kết
nối đa chiều và có khả năng triển khai ý tưởng vô tận).
Những chương này cũng sẽ hướng dẫn bạn cách sử dụng Bản đồ Tư duy
- một công cụ tối quan trọng hỗ trợ tăng cường khả năng tư duy sáng tạo,
"thứ" mà tôi đã dành cả đời để phát triển. Ngoài ra còn có các sơ đồ, hình
minh họa cho nguyên tắc sáng tạo để giúp bạn cải thiện khả năng sáng
tạo của bạn.
Sau đây là tổng quan về các phần còn lại của cuốn sách:
Chương 2: Khả năng diệu kỳ của trí não
Trong chương này, chúng ta sẽ khám phá những kiến thức mới về bản
chất của Trí tuệ Sáng tạo và học cách vận dụng những kiến thức này
nhằm phát triển nhanh chóng tư duy sáng tạo.
Chương 3: Giải phóng sức sáng tạo vô tận
Chương này sẽ giới thiệu đến bạn một công cụ cơ bản để tư duy sáng tạo
- Bản đồ Tư duy. Tôi sẽ "bật mí" cho bạn cách làm thế nào để trở thành
bậc thầy trong việc sử dụng Bộ công cụ tư duy này.
Chương 4: Bạn là một họa sĩ sáng tạo

Ai bảo rằng bạn không biết vẽ? Bạn có thể vẽ ấy! Chúng ta sẽ tìm hiểu lý
do tại sao 99% người được hỏi đều trả lời rằng họ không thể vẽ. Sau đó
tôi sẽ giới thiệu đến bạn hai danh họa bậc thầy là Leonardo da Vinci và
Michelangelo. Họ đã sử dụng những phương pháp sáng tạo cực kỳ đơn
giản nhưng vô cùng hiệu quả mà bạn có thể áp dụng để khơi dậy chất
nghệ sĩ bên trong bạn. Bạn đồng thời cũng sẽ nhận thấy rằng từ trước
đến nay, bạn đã tạo ra hàng triệu tuyệt tác mà bạn không hề hay biết.
Chương 5: Bạn là một nhạc sĩ sáng tạo
Hầu hết mọi người đều cho rằng họ không có "khiếu âm nhạc" và không
thể hát đúng điệu lấy một bài. Cũng giống như trong lĩnh vực hội họa,
nhận định này hoàn toàn không đúng.
Trong chương này, tôi sẽ giải thích tại sao những niềm tin lạc lối này lại
tồn tại, làm thế nào để vượt qua chúng và đánh thức năng lực sáng tác
thiên bẩm của bạn. Bạn sẽ khám phá thêm rằng từ trước đến giờ bạn đã
hát rất hay, và có những bài học đáng quý, đầy cảm hứng từ loài chim!
Chương 6: Năng suất sáng tạo
Năng suất sáng tạo - số lượng ý tưởng hay khả năng nhanh chóng đưa ra
ý tưởng trong một khoảng thời gian xác định - là yếu tố chính yếu trong
tư duy sáng tạo. Đến chương này, tôi sẽ trình bày cách gia tăng năng suất
sáng tạo bằng những phương pháp đã được các thiên tài sáng tạo lỗi lạc
sử dụng.
Chương 7: Tính độc đáo và linh hoạt trong sáng tạo
Nguyên nhân chính yếu khiến con người cứ mãi loay hoay trong hành
trình sáng tạo đó là họ đã được truyền dạy cho cách tư duy đơn điệu,
cứng nhắc và một chiều - chẳng khác nào một "chiếc hố" tư duy, khiến ta
khó có thể đào sâu khám phá thêm được nữa.
Trong chương này, tôi sẽ giới thiệu những kỹ thuật nhìn với "đôi mắt
tươi mới" - nhằm quan sát sự vật, hiện tượng từ những góc nhìn khác

nhau. Đây là những kỹ thuật mà những thiên tài tư duy sáng tạo đã sử
dụng để đưa ra những ý tưởng làm thay đổi cả thế giới.
Các bậc thiên tài sáng tạo thường được xem là " độc nhất vô nhị", " đặc
biệt khác thường", "không thể sánh được". Vì vậy tính khác thường
chính là nền tảng cho tư duy sáng tạo.
Tôi sẽ chứng minh cho bạn thấy bạn đặc biệt hơn bạn nghĩ và hướng dẫn
bạn cách phát huy nét độc đáo của bản thân - sẽ khiến cho bạn, lẫn bạn
bè của bạn đều phải há hốc vì kinh ngạc.
Chương 8 – Tư duy mở rộng và phát tỏa
Tư duy sáng tạo còn được thể hiện qua khả năng liên kết các ý nghĩ và ý
tưởng khác nhau. Trong chương này, tôi sẽ hướng dẫn bạn chơi một trò
chơi liên tưởng hấp dẫn. Qua đó, bạn sẽ biết thêm phương pháp mới để
phát triển năng lực kết hợp ý tưởng, và khám phá những điều ngạc nhiên
về khả năng liên tưởng của não bộ.
Chương 9 – Bạn và Shakespeare – Cả hai đều là nhà thơ!
Đối với nhiều người, thi ca là một bộ môn nghệ thuật vốn chỉ được
"thiên phú" cho một số người. Đây lại là một niềm tin sai lệch khác!
Tôi sẽ giúp bạn khám phá trở lại tâm hồn thơ ca và hướng dẫn bạn áp
dụng những bài học trong cuốn sách này để sáng tác những bài thơ của
chính bạn.
Chương 10 – Thiên tài trẻ thơ
Tại sao trẻ nhỏ lại có thể tiếp thu, học hỏi rất nhanh và rất tốt? Tại sao trẻ
nhỏ có khả năng sáng tạo hơn hẳn người lớn chúng ta? Tại sao những
nghệ sĩ vĩ đại (như Picasso) lại cố gắng quay về với khung trời sáng tạo
hồn nhiên như trẻ thơ?
Đến đây, bạn sẽ tìm được câu trả lời cho những câu hỏi trên và khám phá
trở lại thiên tài trẻ thơ bên trong bạn.

Xuyên suốt cuốn sách này, bạn sẽ có cơ hội được học hỏi thêm từ
Leonardo da Vinci, người được xem là Thiên tài sáng tạo vĩ đại nhất
thiên niên kỷ qua.

Chương 2
KHẢ NĂNG DIỆU KỲ CỦA TRÍ
NÃO
Trong chương này, bạn sẽ được cập nhật những thông tin mới
nhất về hai bán cầu não, và làm thế nào để kết hợp chúng với
nhau để nhân năng lực sáng tạo của bạn lên gấp nhiều lần.

C

hặng đầu của hành trình khám phá sẽ bắt đầu tại phòng
thí nghiệm của giáo sư Roger Sperry ở California, nơi
thực hiện công trình nghiên cứu đã giúp giáo sư nhận
được giải Nobel vào năm 1981. Công trình này giúp chúng ta
nhận thức rõ năng lực sáng tạo tiềm ẩn đang chờ đợi được giải
phóng bên trong mỗi người.
Vào thập niên 1950 và 1960, giáo sư Sperry đã nghiên cứu về
chức năng của sóng não. Để khám phá các hoạt động tư duy
khác nhau và tác động của chúng đến sóng não, Sperry và đồng
nghiệp đã yêu cầu những người tình nguyện thực hiện những
công việc cần vận dụng đến đầu óc, bao gồm: tính nhẩm cộng
trừ, đọc thơ, học thuộc lòng, vẽ nguệch ngoạc, nhìn vào những
màu sắc khác nhau, vẽ các hình khối, phân tích vấn đề một cách
lô-gic và tưởng tượng.
Sperry dự đoán rằng mỗi hoạt động sẽ tạo ra những sóng não
khác nhau, và ông đã đúng. Nhưng điều mà ông đã không dự báo
được là khám phá ngạc nhiên sau đây: thông thường, não bộ
chia các hoạt động của nó một cách rất rõ ràng thành các hoạt

động "não trái" (vỏ não trái) và các hoạt động "não phải" (vỏ não
phải). Khám phá nổi tiếng này đã thay đổi hoàn toàn cách chúng
ta nghĩ về tiềm năng của bộ não con người và khả năng tư duy
sáng tạo của nó.
Các phân khu công việc được chia như sau:
Não trái Não phải
ngôn từ nhịp điệu
suy luận lô-gic nhận thức về không gian
con số kích thước
xâu chuỗi tưởng tượng
quan hệ tuần tự mơ mộng
phân tích màu sắc
liệt kê nhận thức về tổng thể (cấu trúc)
Sperry cũng khám phá ra rằng khi vỏ não phải hoạt động tích cực,
thì vỏ não trái có xu hướng tương đối thụ động hay ở trạng thái
tĩnh. Tương tự như vậy, khi vỏ não trái hoạt động tích cực, thì vỏ
não phải trở nên thư thả hơn.
Hơn nữa, một điều thật sự gây ngạc nhiên (đồng thời cũng là
niềm hy vọng) là trên não bộ của những người tham gia thí
nghiệm đều hiển thị rõ chúng có tất cả các kỹ năng ở những phân
vùng hoạt động rất nhỏ. Hay nói cách khác, xét về tiềm năng và
khả năng sinh lý, mọi người đều sở hữu những kỹ năng sáng tạo
và tư duy vô cùng phong phú nhưng hiện chỉ sử dụng mới có một
phần.

Cho tới thập kỷ 1970, kết quả nghiên cứu trên đã mở đường cho
rất nhiều nghiên cứu và khảo sát nhắm vào tiềm năng chưa được
khai thác này.
Một trong những hướng nghiên cứu ( điều mà bản thân tôi cũng
tham gia) là khảo sát mọi người về việc họ nghĩ như thế nào về
khả năng của chính họ. Sau đây là một số câu hỏi khảo sát để
bạn tự kiểm tra.
Câu hỏi tự kiểm tra năng lực Não trái/Não phải
Bạn có cảm thấy hầu như bạn không thể (về mặt di truyền) tính
toán nhanh chóng và chính xác – ví dụ như: tính tỷ lệ lãi trên vốn
trong khoản vay thế chấp, tỷ lệ diện tích khu vườn so với tổng
diện tích nhà bạn? CÓ/KHÔNG
Bạn có cảm thấy mình gần như không thể vẽ được chân dung
của người mà bạn muốn vẽ, không thể vẽ tranh phong cảnh,
không thể thông thạo các phương chiều và luật phối cảnh, không
thể hiểu rành rẽ lịch sử mỹ thuật, không thể tạo ra các tác phẩm
điêu khắc cả hiện thực lẫn trừu tượng? CÓ/KHÔNG
Bạn có thấy mình gần như không thể viết nhạc hay sáng tác ca
khúc, không thể xác định được các nhà soạn nhạc cổ điển chỉ với
vài nốt nhạc trong tác phẩm của họ, không thể khiêu vũ đúng
nhịp, không thể hát đúng từng nốt? CÓ/KHÔNG
Bạn sẽ thở phào nhẹ nhõm khi biết rằng hơn 90% người được
khảo sát tự tin trả lời rằng họ không có khả năng (về mặt di
truyền) đạt đến sự hoàn mỹ trong ba lĩnh vực cốt yếu là số học,
mỹ thuật và âm nhạc.
Hay là bạn hy vọng rằng tất cả họ đều sai!
Những nghiên cứu sau này đã khám phá ra rằng khi con người
được rèn luyện những lĩnh vực mà họ tự cho là yếu kém – bởi

những giáo viên giỏi – thì họ trở nên giỏi hơn nhiều trong các lĩnh
vực đó. Điều này tương tự như tình trạng một nhóm cơ bắp yếu
không phải do bản chất của chúng là yếu, mà đơn giản là vì
chúng đã không được sử dụng trong một thời gian dài.
Không chỉ dừng lại ở đây, một khám phá thú vị khác cũng sớm
được tìm ra. Những "cơ bắp trí tuệ" nào từng được cho là yếu
nhưng nay đã hoàn thiện hơn, thì các "cơ bắp trí tuệ" khác cũng
bắt đầu cải thiện hiệu suất của chúng.
Ví dụ, một người kém về khả năng tưởng tượng và nghệ thuật
nếu được huấn luyện tốt sẽ có khả năng diễn đạt ngôn từ, tính
toán giỏi hơn, và nhìn chung là sáng tạo hơn. Tương tự như vậy,
nếu ai đó yếu về khả năng tính toán, một khi được rèn luyện thì
khả năng tưởng tượng và âm nhạc cũng sẽ tiến bộ rõ rệt.
Có vẻ như hai bán cầu não đã có những cuộc "đối thoại" với
nhau. Não trái nhận thông tin và gửi đến não phải; não phải sẽ xử
lý thông tin theo cách riêng của nó, sau đó gửi lại cho não trái; và
"trao đổi" cứ diễn ra theo cách như thế. Qua quá trình này, não bộ
sẽ tích lũy thông tin, đồng thời tăng cường hơn nữa năng lực trí
tuệ và sáng tạo của nó bằng cách kết hợp nhiều yếu tố khác
nhau.
Và bây giờ chúng ta sẽ đến với phần thách thức.
Vấn đề thứ 1
Các hoạt động não trái lâu nay thường được xem là các hoạt
động "trí tuệ", "học thuật", "kinh doanh", còn các hoạt động não
phải là các hoạt động "nghệ thuật", "sáng tạo", và "cảm xúc".
Nếu cách phân chia chức năng hoạt động của não như trên là
đúng, thì các nhà khoa học như Isaac Newton và Albert Einstein
hẳn là mạnh về năng lực não trái; và các nhạc sĩ và họa sĩ như
Beethoven và Michelangelo mạnh về năng lực não phải – nói

cách khác, họ đã không tận dụng toàn bộ khả năng trí não của
họ!
Để giải quyết mâu thuẫn này, rõ ràng là cần phải có thêm nhiều
công trình nghiên cứu khác. Tôi và một số cá nhân hứng thú về
vấn đề này đã tập hợp dữ liệu về các thiên tài sáng tạo lỗi lạc, và
đối chiếu chúng với mô hình não trái/phải.
Bạn có đoán được chúng tôi đã phát hiện ra điều gì không?
Chúng tôi đã khám phá ra điều này từ một Einstein "não trái":
Nhân vật lịch sử – Albert Einstein
Albert Einstein được vinh danh là thiên tài sáng tạo vĩ đại nhất thế
kỷ 20. Tuy nhiên, ông từng là một học trò nghèo, hay mơ mộng
trong giờ học và từng bị đuổi học vì "quấy phá" trong lớp.
Ở tuổi thiếu niên, ông bắt đầu đam mê khám phá không gian
tưởng tượng vô cùng của toán học và vật lý, đồng thời cũng rất
yêu thích và nghiên cứu kỹ những công trình của Michelangelo.
Cả hai sở thích này góp phần đẩy trí tưởng tượng của ông ngày
càng tiến xa, kết quả là "trò chơi" rất nổi tiếng cho đến ngày nay,
Trò chơi Trí tuệ Sáng tạo, đã ra đời. Trong trò chơi này, ông tự đặt
ra những câu hỏi khó, rồi sau đó cứ để cho trí tưởng tượng của
mình bay bổng.
Một trong những trò chơi Trí tuệ Sáng tạo nổi tiếng của Einstein
đó là ông tưởng tượng mình đang ở trên bề mặt của mặt trời,
chộp lấy một tia sáng, rời khỏi mặt trời với tốc độ ánh sáng để đi
đến tận cùng Vũ trụ.
Khi "kết thúc" hành trình của mình, ông ngạc nhiên nhận thấy
rằng ông gần như quay trở lại điểm xuất phát. Điều này là không
thể: bạn không thể đi trên một đường thẳng mãi mãi và quay lại
điểm mà bạn đã khởi hành!

Vì vậy, Einstein thực hiện một chuyến đi khác với một tia sáng
khác xuất phát từ một vị trí khác trên mặt trời, cũng lại thẳng tiến
tới tận cùng của Vũ trụ. Một lần nữa, ông kết thúc chuyến đi tại
một điểm tương đối gần với điểm xuất phát.
Dần dần, chân lý đã lóe sáng trong ông: trí tưởng tượng đã cho
ông biết nhiều sự thật hơn là cách lập luận lô-gic. Nếu bạn di
chuyển trên một đường thẳng "mãi mãi" và liên tục quay lại vùng
lân cận điểm xuất phát, thì sự "mãi mãi" ấy chứng minh được ít
nhất hai điều: nó phải cong theo một cách nào đó và có một ranh
giới.
Đây là cách đã giúp Einstein khám phá ra một trong những điều
quan trọng nhất: Vũ trụ của chúng ta cong và có giới hạn. Ông có
được khám phá vĩ đại này không chỉ đơn thuần bằng cách tư duy
não trái, mà ông đã kết hợp kiến thức về số học, ngôn ngữ, thứ
tự, suy luận lô-gic, khả năng phân tích với trí tưởng tượng phong
phú, nhận thức về không gian, khả năng quan sát tổng thể của
ông.
Khám phá này là kết quả của sự "trao đổi" và phối hợp hoàn hảo
giữa hai bán cầu não. Đó là một nhận thức "tổng thể não bộ"
hoàn hảo và sáng tạo.
Những thiên tài sáng tạo "não phải", như Ludwig van Beethoven,
cũng giống như vậy.
Nhân vật lịch sử – Ludwig van Beethoven
Beethoven được biết đến với tinh thần nổi loạn, đầy hoài nghi và
nhiệt huyết; khao khát được tự do, thoát khỏi sự chuyên chế bạo
ngược, kiểm duyệt áp đặt; và đấu tranh không mệt mỏi cho quyền
tự do thể hiện chính kiến của giới nghệ sĩ. Ông được xem là hình
mẫu "hoàn hảo" về một thiên tài không bị khuất phục. Tất cả
những điều này đều " đúng" với kiểu thể hiện của những thiên tài

sáng tạo, mạnh về những hoạt động não phải. Tuy nhiên, điều mà
hầu hết mọi người thường không để ý tới đó là Beethoven cũng
cực kỳ mạnh về những hoạt động não trái!
Hãy xem xét bản chất của âm nhạc: chúng được viết trên những
hàng, theo thứ tự; chúng có trình tự lô-gic riêng; và chúng dựa
trên những con số. Âm nhạc thường được mô tả như là dạng
thuần túy nhất của toán học (và thật thú vị khi biết rằng rất nhiều
nhà toán học vĩ đại xem âm nhạc là thú vui lớn của họ, và ngược
lại cũng vậy).
Không chỉ giàu trí tưởng tượng và đam mê các giai điệu,
Beethoven cũng hết sức tỉ mỉ. Ông là người tiên phong sử dụng
máy ánh nhịp trong âm nhạc. Ông cho rằng đó là "của Trời cho"
bởi vì từ thời điểm đó trở đi, bất cứ nhạc công hay nhạc trưởng
nào cũng có thể chơi nhạc của ông với tiết tấu và nhịp độ chính
xác.
Cũng giống như Einstein, Beethoven không phải là người mạnh
về các hoạt động não trái hoặc não phải đơn thuần, mà là người
có bộ não sáng tạo, phát triển một cách toàn diện.
Công trình nghiên cứu của tôi về các thiên tài sáng tạo vĩ đại đã
chứng thực rằng tất thảy họ đều sử dụng "tổng thể não bộ" – sử
dụng tất cả các kỹ năng, và những kỹ năng này bổ sung, hỗ trợ
lẫn nhau.
Những khám phá trên đồng thời cũng mở ra thử thách lớn sau
đây.
Vấn đề thứ 2
Vấn đề thứ hai cũng không kém phần quan trọng. Các hoạt động
"trí tuệ" trên bán cầu não trái thường được "dán nhãn" là các hoạt
động của " đàn ông"; còn các hoạt động "sáng tạo" và "cảm xúc"

trên bán cầu não phải thường được xem là các hoạt động của
"phụ nữ". Đây là một sai lầm dễ hiểu, song rất nguy hiểm!
Các "nhãn tên" này chỉ là sự mở rộng và xác nhận những niềm tin
đã tồn tại hàng thế kỷ rằng:
• Học thuật, giáo dục và những công việc mang tính trí tuệ chỉ bao
gồm ngôn ngữ, số học và lý luận lô-gic, chứ không bao gồm trí
tưởng tượng, màu sắc và nhịp điệu.
• Kinh doanh là "lãnh địa" của những mệnh lệnh nghiêm khắc.
• Đàn ông thiên về kiểu tư duy lô-gic, lập luận chặt chẽ, chứ
không hề có cảm xúc, trí tưởng tượng hay "màu sắc".
• Phụ nữ là những người hay mơ mộng hão huyền.
• Sáng tạo và nghệ thuật là những mưu cầu không " đúng đắn",
khi mà chúng không được luận thuyết khoa học nào hậu thuẫn.
Bi kịch của những nhận thức sai lầm này là con người không nhìn
ra được điều đúng đắn, theo đó là dập tắt luôn cả ước mơ, niềm
vui và trải nghiệm sống.
Tuy nhiên, không may là những nhận thức lạc lối này vẫn còn đặc
biệt phổ biến trong lĩnh vực giáo dục. Vì cho rằng giáo dục là hoạt
động thuộc về não trái nên chúng ta "dán nhãn" cho những đứa
trẻ đầy nhiệt huyết, giàu trí tưởng tượng, có góc nhìn muôn màu
về cuộc sống, ham tìm hiểu hoặc quá mơ mộng là những đứa hư
hỏng, gây phiền hà, quá hiếu động, chậm chạp hoặc chậm phát
triển. Thay vào đó, chúng ta nên nhìn nhận đó là những thiên tài
sáng tạo tiềm năng, đang bước đầu khám phá những khả năng
của bản thân!
Tương tự như vậy, nhiều công việc kinh doanh bị bế tắc bởi lối
mòn tư duy "não trái", và kết quả là đã hủy hoại không những giá

trị cộng hưởng từ việc kết hợp những thực nghiệm kinh doanh
(của não trái) với sự tinh tế và trí tưởng tượng (của não phải), mà
còn tổn hại danh tiếng và hiệu quả kinh doanh.
Trong phạm vi cuốn sách này, chúng ta sẽ cùng nhau khám phá
chân dung ích thực của các nghệ sĩ, bởi vì lâu nay mọi người vẫn
cho rằng dân nghệ sĩ thường sống buông thả, trụy lạc, ăn mặc lôi
thôi, tư duy lô-gic yếu, trí nhớ kém và thiếu kỹ năng tổ chức.
Song, thật đáng buồn là hàng triệu sinh viên nghệ thuật trên khắp
thế giới đang cố s