Xin được gửi cho em,
Người (và những người) đã không bỏ rơi chính mình trong những năm
tháng đó.

M

ười hai giờ khuya, mình nhận được một cuộc gọi từ nơi xa.
Đầu dây bên kia là một đứa trẻ mười hai, mười ba tuổi. Em chẳng
nói quá nhiều, chỉ bắt đầu câu chuyện bằng sự im lặng. Cho đến lúc

mình sắp ngủ thiếp đi, em bỗng nhẹ nhàng nói vội ba từ “Cảm ơn chị!” rồi
cúp máy.
Cách đây khá lâu, mình từng nhận được một cuộc gọi từ em, cũng vào
giữa đêm khi chỉ có vì sao trên trời và ánh đèn đường còn thức. Hôm đó
em nói rất nhiều, đến nỗi mình không còn nhớ rõ bản thân đã nghe những
gì. Chỉ nhớ rằng em đã kể với mình về nơi em đang sống.
Một thành phố mà Mặt Trời không mọc vào buổi sáng, chờ mãi đến tối
cũng chỉ đợi được một ngọn sao rơi. Ở thành phố đó, em không thấy rõ bàn
tay mình có dáng hình gì, chẳng thấy được trước mắt là đường đi hay hố
rỗng. Rất nhiều cành cây chẳng ai dọn gỡ bên đường. Mặt đất lúc nhũn
mềm đến lún bàn chân, lúc gồ ghề chỉ toàn sỏi đá. Những cây cổ thụ đứng
sát kề nhau, bóng đen của nó che khuất vì sao duy nhất sáng trong đêm tối.
Đôi lúc, để ngắm được ánh sáng le lói của vì sao, em phải tự leo lên mái
nhà cao chót vót. Đó là nơi bóng đêm che phủ dày đặc nhất, cũng là nơi
duy nhất em có thể nghe được tiếng chảy của một dòng sông.
“Em có lên đó nhiều lần không?”
“Nhiều lắm ạ.”
“Vậy em đã được ngắm vì sao kia nhiều lần lắm hả?”
“Chưa lần nào.”
Nhưng em đã nghe tiếng sóng vỗ rì rào từ một con sông nào đó truyền
đến từ xa. Dù không chắc đó có phải tiếng gió hú hay không, nhưng em tin
nó là một dòng sông rất rộng. Cây gáo mọc sum sê hai phía bờ sông, quả
gáo chín vàng đầy lông, gai đâm chân em đau rát, nhưng lại làm em vui

như chưa bao giờ được vui đến thế.
Em biết bầu trời trên dòng sông ấy sẽ có đầy ánh sao. Có đom đóm lập
lòe. Có những cành gáo mọc đầy quả. Em gom thật nhiều quả gáo lót dưới
chân mình, dùng chiếc đuốc mà mình tìm được dọc đường để ngắm nhìn
vết xước trên bàn chân nho nhỏ. Đoạn đường đến đó, chắc em không thể
đếm hết những vết xước trên chân.
“Em có sợ không?”
“Em có.”
“Thế sao em vẫn bước đi?”
“Vì em tin phía trước là đường.”

Những tòa nhà cao chót vót muốn níu em ở lại giữa lòng thành phố.
Bóng tối muốn thuyết phục em rằng vì sao le lói đó là ánh sáng duy nhất
trong đời.
Nhưng em tin phía trước là đường đi. Cho dù đó có là hố rỗng.
Đi một đoạn nữa sẽ đến bờ sông, em tin sẽ có rất nhiều vì sao ở đó, và
cũng tin mình sẽ tìm được một chiếc đuốc dọc đường.
“Thành phố của chị có ánh sáng không?”
“Ở thành phố của chị, Mặt Trời sẽ mọc lên vào buổi sáng. Rất nhiều vì
sao sẽ xuất hiện khi trời vừa chạng vạng. Vào những hôm bóng tối ghé
thăm, vì sao bị che khuất đằng sau những đám mây xám xịt, nhưng vẫn có
đèn đường đứng chờ để thắp sáng người qua.”
“Thành phố của chị có xa không?”
“Chỉ cách em bảy năm lẻ nữa.”
Kết thúc cuộc trò chuyện hôm đó, em bảo nhất định sẽ ghé thăm mình.

Năm hai mươi tuổi, mình có một giấc mơ. Ở đó, mình đang sống lại
những ngày tăm tối cũ. Mình gọi cho em, bảo rằng nơi đây cũng có những
ngày chỉ toàn bóng tối.
“Nhưng ngày mai Mặt Trời vẫn sẽ lên thôi, đúng không chị?”
Mình đáp “ừ”.
Có một thành phố ở trong trái tim mình, một buổi chiều nọ mình gặp em
ở đó. Em nhỏ bé, gầy rộc, mái tóc dài qua lưng. Đôi mắt em đỏ hoe, nhưng
lại ráo hoảnh.
Chúng mình ngồi trên mái nhà, cách nhau một dòng sông thời gian. Ở
nơi đó, mình đã làm chỗ dựa cho em. Và cũng ở đó, em đã giữ thay mình
những tháng ngày tăm tối nhất.

phần một:

em
(năm đó mười ba)

Có một hôm đáy lòng như tơ rối, mình trốn vào thành phố ở trong tim,
thấy Mười Ba đã ngồi ngoan trên mái nhà. Đôi mắt em nhìn lên bầu trời
cao vời vợi. Mặt Trăng nằm đâu đó đằng sau lớp mây đen, hoặc có lẽ đã đi
trốn cùng những vì sao rồi.
Hôm nay cũng là một ngày thành phố không có ánh sáng. Như mọi
ngày, chúng mình ngồi trên mái nhà, cách nhau một con sông. Mười Ba sẽ
bắt đầu câu chuyện bằng nụ cười mà em cho là không có khe hở. Hôm nay
chúng mình nói về những ước mơ.
“Hai Mươi có muốn nghe kể về những ước mơ của em không?”
Mười Ba khẽ hỏi, giọng nói em rơi xuống bóng đêm dưới mặt đất, màn
đêm đen kịt như muốn nuốt chửng ngọn nến đang chầm chậm le lói trong
ánh mắt của em.
“Chị nghe.”
Mình đã đáp lời em như thế.

Con diều phượng năm đuôi.

Đ

ó là vào một buổi chiều tháng Ba, ruộng vừa gặt xong, gốc rạ trơ ra
chân khô xám ngoét. Lũ trẻ trong xóm đã chán chê việc đuổi theo lũ
vịt trên đồng, chúng bắt đầu truyền tai nhau để nghênh đón một mùa

mới: Mùa của diều.
Thằng Hoa đầu xóm - cái thằng thường đứng ngay kia, cạnh khóm rau
trai xanh nuột, mặc cái áo màu vàng sạch sẽ nhất - được xem là đứa đầu
tiên phát hiện ra mùa gió đã về.
Nó kéo theo chiếc diều phượng năm đuôi, đứng chễm chệ giữa con đê
cao ngút. Tay nó lò dò cầm sợi dây cước, mắt đăm đăm dòm đuôi diều
xanh đỏ đang loay hoay tìm chỗ neo trong gió. Sau lưng nó, lũ trẻ con tròn
mắt ngẩng đầu. Chúng nó hồi hộp nhìn thằng Hoa thả chậm dây diều, theo
dõi từ lúc con phượng năm đuôi chao đảo như sắp rơi xuống, đến lúc nó
kiêu hãnh như một con phượng hoàng thật sự, bay nhịp nhàng theo từng
đợt gió thổi qua.
Mùa diều đã về như thế.
Lũ trẻ con tạm trả lại đàn trâu cho đồng cỏ, trả những thanh kiếm gươm
đao cho đám lau sậy đầu làng. Con đê rạo rực với những dấu chân nhao
nhao chạy theo cánh diều cao vút.
Không ai trong số chúng biết, người đầu tiên nhận ra mùa gió đã về
chẳng phải thằng Hoa hay chiếc diều phượng năm đuôi đủ màu của nó, mà
lại là em.
Em biết mùa gió về lâu rồi, Hai Mươi ạ!
Từ hôm thức dậy và nhìn ra cửa sổ, thấy đống lúa ngoại phơi trổ vàng
một góc sân, em biết gió về rồi. Mùa gió mang oi bức trả lại cho những

buổi trưa hè nắng rát, mùa của những cánh diều bay phấp phới giữa đồng,
mùa của những nuối tiếc chưa kịp thành hình thành dạng.
Mẹ cũng rời đi trong một hôm gió về như thế. Chị có còn nhớ không?
Giữa con sông Ngang bao la, bầu trời hôm đó cũng phấp phới những cánh
diều neo đậu. Em nhìn thấy con ghe chở mẹ đi xa, tiếng máy nổ xé tung bọt
nước. Rồi trong ánh ráng chiều đỏ rực, bóng đen của mẹ thấp thoáng, nhỏ
dần, nhỏ dần, rồi biến mất giữa nơi bầu trời đang đứng.
Kể từ ngày mẹ rời đi, em cũng không thích mùa gió nữa. Lũ trẻ con
chẳng chơi với em, vì em không có diều. Mẹ rời đi trước khi kịp thực hiện
lời hứa mua diều cho em, và cũng chẳng có ai dạy em cách thả cánh diều
lên bầu trời. Những con diều không cất cánh được, vì thế cứ mãi mắc kẹt
trong trái tim của em.
Bà ngoại không kịp để ý đến những điều như thế. Đám thóc cần bà
chăm và lũ vịt cần bà nuôi lớn. Em không dám nói với ngoại về con diều
phượng năm đuôi trong giấc mơ của mình. Em sợ sẽ nhìn thấy ánh mắt
chua xót của bà, ánh mắt chứa cả những mùa gió bên trong, chứa những
đêm đen dưới ánh đèn chong, ngoại ngồi bên cửa và thở dài vào bóng tối.
Tiếng thở dài của người lớn như những con sâu đo gặm xé đám rau,
chúng nhao nhao trên mảnh vườn bên trong trái tim của từng đứa trẻ. Bọn
trẻ con làm sao có thể hiểu được tiếng thở dài. Chúng chỉ mơ hồ biết rằng
có một chiếc lồng đang giam giữ nụ cười của người lớn và nhốt cả những
ước mơ của chúng ở bên trong.
Những mùa gió trước, mỗi khi bất chợt nhìn lên bầu trời và thấy cánh
diều của ai đó tung bay, em đã tiếc nuối mãi cánh diều trong lời hứa năm
nào của mẹ. Giá mà mẹ còn ở nhà để cánh diều trong giấc mơ của em được
thả lên bầu trời rộng lớn, chắc trái tim em sẽ sống trọn vẹn với sự ngây ngô
cuối cùng của ấu thơ, để em không sống trong ngày thơ ấu này mà cứ mơ

về một ngày thơ ấu khác.
Em đã cất lại ước mơ về những con diều ở một góc thật sâu trong lòng
mình. Nhưng em không thể ngăn đôi mắt ngước nhìn bầu trời mỗi khi mùa
gió đến, cũng chẳng thể ngăn đôi chân cứ rảo bước về phía triền đê, chạy
theo những cánh diều không mang tên mình trên đó.
Có những ước mơ chỉ dám lặng thầm tan vỡ, giống như cách nó đã lặng
thầm sinh ra.

Kẹo trứng khủng long.

Đ

ó là lúc mẹ vẫn còn ở nhà và đám ớt vẫn mọc sum sê trước cửa.
Hôm đó, mẹ ngồi trên cái vạt bên hông nhà. Nắng bốn giờ chiều
thi nhau đổ qua kẽ lá, đốm nắng nghịch ngợm vờn lấy đôi tay của mẹ,

làm những vết đồi mồi thi nhau lấp lánh như tắm một lớp kim tuyến.
Em ngồi trong lòng mẹ, nhìn tổ kiến treo lủng lẳng trên đọt nhãn ngoài
hè. Lũ kiến vàng bò thành từng hàng lớn, hình như chúng đang thu lượm
thứ gì đó về chiếc tổ nhỏ của mình. Mẹ ngồi trên vạt, tay chải mái tóc khô
như rơm cháy của em. Rồi bằng chất giọng bùi tai, bà bắt đầu kể câu
chuyện mà em đã nghe sắp đủ mười lần: “Hôm mẹ đi sinh bé...”
Trời tháng Tư cũng nắng gắt và nóng nực. Mẹ đã nhâm nhẩm đau từ
sáng, nhưng vẫn chẳng nghĩ là sắp sinh. Mẹ vẫn đi bừa đất, vun tro trấu cho
mấy đọt ớt sau hè, ngồi rọc mấy tàu lá cho ngoại kịp mang đi chợ, đi nhóm
củi cho hai nồi nước màu sau bếp. Đến khi những cơn gò dồn dập hơn, mẹ
mới hốt hoảng nhận ra đó là cơn đau chuyển dạ.
Hôm đó, ông ngoại chở mẹ trên con xe máy mượn tạm, bà ngoại ngồi
sau chỉ kịp rinh theo cái khăn và bình thủy. Hai giờ chiều, em sinh ra, đỏ
hỏn và không quấy khóc. Nói đến đây, mẹ khẽ cười.
“Ai cũng khen bé ngoan ngoãn...”
Đoạn tiếp theo của câu nói đó chính là: “Chắc vì bé biết mình suýt nữa
không được sinh ra đời.”
Mẹ chưa từng nói tiếp câu sau, chưa lần nào, nhưng em đã nghe được
lời này từ người khác vô số lần trước đó. Mỗi khi ai đó đến nhà và nhìn em
lúi húi vọc đất, họ liền tấm tắc với bà ngoại: “Hồi đó mà mẹ nó nghe lời

người ta bỏ nó thiệt, giờ đâu có một cục cho bà cưng!”
Trốn lên Mái nhà để khóc
Sau này, khi đã đủ lớn một chút để hiểu được ý nghĩa của câu nói ấy, em
biết rằng mình là kết quả của một cuộc tình đổ vỡ và đau đớn. Đã rất nhiều
lần trong vô thức, em lồm cồm bò vào lòng mẹ, gãi gãi viên kẹo trứng
khủng long mẹ đi chợ mua cho, lo lắng hỏi: “Mẹ có thương con hông?”
Lần nào cũng thế, mẹ đều sẽ trả lời: “Thương chớ, sao hổng thương!”
Những buổi chiều nằm ở đó, mùa hè đi ngang và rọi xuống những tia
nắng đẹp đẽ nhất trong đời, em được ăn viên kẹo khủng long ngon nhất khi
ngồi trong lòng mẹ. Ở nơi đó, em biết mình không phải thứ mà người ngoài
kia thường gọi - con hoang. Vì mẹ yêu em và chẳng có “mai mốt” nào đó
trong tương lai như thằng Hoa hay nói: “Mai mốt mẹ mày đi lấy chồng
mới, có em bé mới, sẽ hông thương mày nữa! Như bố của mày vậy.”
Em đã an tâm như thế. Trong những lần sợ mình thật sự là đứa trẻ bị bỏ
đi, chỉ cần ngồi trong lòng mẹ, tham lam hưởng thụ cái ôm dành cho riêng
mình, em sẽ biết mình được yêu nhiều thật nhiều như thế nào. Rồi em sẽ
đáp lời thằng Hoa thật dõng dạc rằng mẹ đã mua cho em rất nhiều kẹo
trứng khủng long, mẹ yêu em mẹ sẽ ở bên em mãi mãi và mãi mãi.
Nhưng một hôm, mùa gió về trong một buổi chiều bất chợt, gió rì rào
trên con đê nhỏ làm mấy ngọn cỏ mật tả tơi. Gió thả dây cho diều bay về
phía đồng hoang, cho viên kẹo trứng khủng long rơi tan tành dưới đất.
Mẹ rời làng, tìm đến một thành phố nào đó rộng lớn và giàu có hơn.
Con ghe chở mẹ lấp ló xa dần trên sông Ngang, em khóc hoài, nhưng vẫn
không níu giữ được. Ngoại bảo rằng mẹ phải đi làm xa, mẹ kiếm đủ tiền trả
nợ sẽ trở về, nhưng em vẫn lo lắng lắm.
Mẹ chưa để lại nụ hôn nào trên trán em trước lúc rời đi. Những gì mẹ để
lại chỉ là một khoản nợ lớn khiến ngày nào cũng có người đến đập phá và

mắng chửi, là ánh mắt mong chờ của con Lu mỗi khi nghe thấy tiếng đạp
xe cót két từ xa, là một khoảng trống lớn lao trong trái tim em mỗi khi nhớ
về những buổi tối trước hôm lộng gió, mẹ nằm trở mình và rơi nước mắt
trong đêm.
Mẹ còn cần em chứ?
Thằng Hoa bảo rằng “không”.
“Ba mày không thương mày. Mẹ mày giờ cũng bỏ rơi mày như thế!”
Em hốt hoảng khi nhận ra mình chẳng còn biết phủ nhận lại lời nói đó
như thế nào. Dù bà ngoại vẫn sẽ dúi vào tay em gói kẹo trứng khủng long
sau những lần em khóc nhè đòi mẹ, nhưng vị ngọt của kẹo không thể che
lấp đi những khoảng trống lớn lao trong trái tim em. Những khoảng trống
ấy chỉ có thể được vá lại bằng cái ôm của mẹ.
Ước gì mình không lớn lên, chị nhỉ? Vị ngọt của kẹo sẽ mãi nằm lại nơi
đầu lưỡi. Em có thể cảm nhận nó một cách trọn vẹn, thay vì để cuộc đời
bòn rút hết vị ngọt bùi bằng những đắng chát trên khóe mắt.
Nếu không lớn lên, những viên kẹo khủng long của em cũng sẽ không
tan thành nước mắt.

Con đê đầy cỏ mật.

L

u thích đi đâu đó vào buổi chiều, khi trời vừa ngớt nắng và gió từ sông
thổi vào hiu hiu mát. Em phát hiện ra điều đó vào một hôm ngồi trong
góc bếp, cố núp mình sau lu gạo bé con, nhìn Lu hớn hở chui qua hàng

rào dâm bụt rồi khuất tít sau lũy tre xanh. Em chầm chậm chạy theo sau nó,
lòng vòng quanh con đường đất bụi hai bên mọc đầy hoa mắc cỡ rồi đi về
phía bờ đê. Em đã đi ngang qua con đê này cả trăm lần vào những ngày đạp
xe đi học, nhưng chưa lần nào lại thấy nó đẹp đẽ lạ kỳ như hôm đó.
Đó là một con đê nhỏ mọc đầy cỏ mật, nếu ngồi ở triền đê và phóng mắt
ra xa sẽ nhìn thấy sông Ngang với hai hàng dừa nước xanh um.
Bên dưới bờ sông, những cành gáo nở hoa vàng cả một thảm xanh cỏ lá.
Lu chạy huốt dưới những lớp cỏ cao ngang người nó, chui xuống mé sông
đầy đất sình. Nó rình mò con cá thòi lòi đang lấp ló trong mấy cái hang
con, thi thoảng phì bọt nước. Ráng chiều đổ xuống nhuộm hồng một mảng
phù sa, ươm lấy gót chân em đang nhộn nhạo muốn rảo bước trên mé sông
cỏ mật.
Mấy ngọn cỏ ở triền đê này mọc rất loạn, chúng cao, dày và bén đến nỗi
có thể cứa xước chân người. Đã mấy lần vì quá mải mê ngắm trời xanh,
chân em có thêm mấy vết cứa đỏ hoe từ lúc nào chẳng hay. Chẳng hay vì
không đau chút nào cả, vì niềm vui đang lớn quá. Em lấp một khoảng trời
bao la trong trái tim mình, nhồi thêm một mảng cỏ xanh điểm vàng màu
quả gáo, giấu cả hai cái bóng đen ở sau lưng mình - chiếc bóng lớn của em
và chiếc bóng tròn xoe không chịu đứng yên của Lu. Thế thì còn chỗ nào
để cất được niềm đau?
Những ngày sau đó, em thường lang thang ở đây khi chẳng muốn làm gì

hoặc chỉ đơn giản là quá thèm được ngắm bầu trời xanh trong, thèm ngửi
mùi ngai ngái từ đám cỏ hoe màu nắng. Thi thoảng, nơi đây lại giống như
căn cứ bí mật dành cho những buổi trưa nắng nóng, mẹ mắc võng và đặt
cái roi mây bên cửa, nhưng chẳng ngăn được bước chân em muốn rong
ruổi chạy trốn giấc ngủ trưa.
Lu sẽ đi trước. Nó luôn có mặt trong những cuộc chạy trốn này. Lu ghét
hiên nhà nắng chang chang và yêu mê mệt mé sông mát rượi đầy thòi lòi ẩn
nấp. Chúng em sẽ rong ruổi với nhau ở nơi đây, trong những ngày mùa hè
đẹp nhất, để ánh nắng vàng ươm bao phủ mái tóc, làn da, ôm ấp cả đáy
lòng đang rục rịch lớn lên theo năm tháng. Có đôi khi, vì quá tò mò mé
sông có điều gì thú vị mà Lu lại có thể lăn lộn cả buổi chiều ở nơi đó, em
đã thử lò dò lội xuống lớp bùn non. Bùn lún quá nửa bắp chân con, mấy
cành cây khô gãy giòn theo từng bước chân em đi tới. Lu hình như khoái
lắm. Nó chạy loanh quanh và nhảy cẫng lên người em tựa như đang huênh
hoang bảo: “Chị thấy chưa? Vui lắm mà, đúng không?”
Em gật đầu.
Những buổi chiều cứ thế trôi qua, chúng em sẽ ở lại triền đê đến khi tia
nắng cuối cùng của hoàng hôn biến mất. Thi thoảng, em trở về nhà với mái
tóc bết đầy bùn đất, ống quần xắn tít lên cao để lộ đôi cẳng chân bùn đã
khô rang, xám ngắt. Mẹ sầm mặt khi thấy chúng em trở về, cái roi mây trên
tay bà quất đét vào bắp chân hư. Mẹ rầy mãi: “Lần sau chỉ được ra sông
chơi khi có mẹ.”
Nhưng rồi, mẹ rời đi, để lại một mùa hè đầy băn khoăn trên triền đê cỏ
mật. Em vẫn len lén chạy ra bờ sông đôi lần, những khi thèm thuồng quá,
những khi Người Lớn tìm đến nhà và hung dữ đập phá, những khi đau quá
nhưng chẳng thể khóc thật to. Mấy ngọn cỏ mật cứa chân em, ánh nắng gay
gắt của mùa hè nhuộm làn da đen nhẻm, nhưng em vẫn chẳng cảm nhận

được nỗi đau dưới chân của mình, vì trong tim đã chứa một niềm đau khác
to lớn quá.
Rất nhiều lần, em lang thang ở đó cho đến khi trời tối đen, ánh hoàng
hôn đã lọt thỏm dưới lòng sông từ lúc nào lâu lắm. Em ngồi đó, nghe bọn
ễnh ương kêu dưới lùm cỏ ven sông, lũ muỗi cắn chân em, để lại chi chít
vết đỏ. Con Lu rên ư ử đòi về, nó liếm láp chân em như giục giã. Những
ánh đèn lấp ló xa xa, leo lét phía cuối sông như sắp tan vào lớp sương già
giữa tối.
“Ngồi xíu nữa nghen Lu! Biết đâu trong mấy ánh đèn đó, có ánh đèn từ
ghe của mẹ đang chạy vào đó em!”
Con Lu như nghe hiểu, có lẽ nó cũng mong mẹ lắm. Nó liếm láp cánh
tay em, hai tai vểnh cao rồi khoanh tròn người nằm ngay bên cạnh. Bóng
tối đổ lên mặt đất, gió từ sông thổi ào ạt qua làn tóc cháy vàng. Gió lướt
qua đôi gò má cao gầy hóp, sương đổ xuống làm mềm ngọn cỏ, ướt cả mắt
em.
Nhưng chúng em vẫn không đợi được con ghe của mẹ cập bến. Những
gì chúng em đợi được chỉ là bóng tối đang dần kéo rạp xuống triền đê và
trời về khuya trong tích tắc. Mấy ánh đèn leo lét trên dòng sông như lặn
hẳn dưới mịt mùng mây nước. Không có con ghe nào cập bến trong đêm,
không có ngọn đèn nào thuộc về em giữa dòng sông to lớn đó.
Trái tim em như bay cùng đợt gió đang thổi đến. Mấy ngọn gió hung dữ
bóp nát ánh đèn le lói trong tim, như bảo em rằng sự chờ đợi chỉ có ý nghĩa
khi người trong nỗi nhớ cũng đang nhớ đến mình.
Trong rất nhiều ngày như hôm ấy, em ngồi thẫn thờ ở triền đê đến tối
mịt. Thi thoảng khóc chán chê rồi sẽ trở về, thi thoảng bà ngoại sẽ cầm roi
và rọi đèn lò đi tìm, thấy em ngồi co ro nhìn về phía bờ sông, bà sẽ vút roi
đen đét vào hai cẳng chân đã chi chít vết muỗi đốt. Mỗi roi rơi xuống đều

để lại một lằn sâu đỏ chát, trên chân và cả trên tim.
Chắc là trời tối quá, con ghe chở mẹ biết đâu sẽ cập bến vào sáng mai...

Những cây ớt trước sân.

N

ếu như song cửa sắt có cảm xúc, có lẽ nó sẽ kênh mặt khó chịu vào
những lần đôi tay em nắm chặt lấy nó hàng giờ liền, chỉ để đợi đám
mây duy nhất trên bầu trời trôi qua ô vuông cửa sổ.

Giống như mọi ngày, việc này sẽ diễn ra sau khi Người Lớn tìm đến, họ
đập vỡ những chậu cây sót lại sau cuộc đập phá lần trước, đạp vỡ cả những
chậu ớt hiểm ngoại vừa mang ra phơi nắng. Tội nghiệp, lũ cây non vẫn
chưa kịp nảy mầm.
Những Người Lớn sẽ đến đây hai lần mỗi tuần, hoặc hơn thế nữa. Họ
đến để đòi tiền và đập phá. Mỗi lần như vậy, vài cái cây xấu số phải ra đi.
Họ đập vỡ mọi thứ ở trong tầm mắt: đám ớt, cái chậu, cái ghế đẩu đã mục
già, con Lu, em và trái tim của bà ngoại.
Giống như sáng nay, sau khi đã đập phá chán chê lũ cây con tội nghiệp,
họ bắt đầu rủa xả những câu chửi quen thuộc. Bà ngoại đứng một góc, nếp
nhăn trên mặt bà díu lại, đôi mắt đã mờ đục nhập nhằng bóng tối. Người
Lớn không xô đẩy hay đạp ngã bà, có lẽ trong họ vẫn còn sót lại một chút
thương cảm. Nhưng họ sẽ dùng những câu chửi bới để bóp chặt trái tim của
bà, khiến nó vỡ vụn và tan ra ngay dưới đáy mắt.
Em không thể làm gì ngoài việc tưởng tượng mình trở thành anh hùng,
giúp bọn cây non nằm lại ngay ngắn nơi lòng đất, xoa đôi tai dựng đứng vì
sợ hãi của con Lu và dùng nụ cười để lấp đầy những khoảng trống phập
phồng trong trái tim của ngoại. Dù có lẽ chẳng thể cứu vãn nhiều hơn,
nhưng em biết sự tồn tại của mình là sợi dây cuối cùng giữ lấy nụ cười của
bà và mầm xanh trong luống cây trước cửa.
“Lũ cây có ghét con không hả ngoại?” Em đã hỏi bà như thế.

Bà ngoại lắc đầu, “Chúng không mọc được, có lẽ vì đất khô quá con ạ.”
Lần đầu tiên Người Lớn ập đến, họ đã đập vỡ hai chậu đất đang gieo hạt
ớt. Em muốn cứu bọn cây, bèn trồng chúng lại vào một chiếc lu bể đổ đầy
mụn dừa và đất mới, ngày nào cũng tưới nước hai lần. Nhưng bọn cây
không nảy mầm chị ạ! Có lẽ chúng đã chấp nhận nỗi đau đó và tìm một thế
giới khác để lên cây chăng? Em không rõ nữa, cũng có thể do tình yêu của
em đối với chúng không đủ lớn, vì chính em cũng chẳng tìm được lý do
nào để níu giữ chúng ở lại thế giới này, ngoại trừ những đám mây trên trời
thật đẹp.
Em sẽ ngắm bầu trời bất cứ khi nào bắt đầu cảm thấy chán ghét cuộc
đời. Điều đó sẽ giúp em níu lại một chút đẹp đẽ sắp tan biến trong đầu, như
một thói quen trong những lần bất chợt muốn chạy trốn. Nhưng cây cỏ
không được Ông Trời ban cho đôi mắt, không thấy được sắc xanh đẹp đẽ
và những rặng mây trắng bồng bềnh trên bầu trời. Chúng đã kịp nảy mầm
đâu, làm sao biết được cuộc đời tròn hay méo. Có lẽ vì thế nên khi đón
nhận những niềm đau đầu tiên trong đời, chúng đã tan vỡ.
Lũ cây có ghét Người Lớn không chị nhỉ? Bọn họ đã tô đen những trang
giấy đầu tiên trong bức tranh của cuộc đời chúng, khiến sắc màu khác
không còn chỗ để chen vào. Hay lũ cây sẽ ghét em, vì em đã cứu chúng
bằng một trái tim đầy băn khoăn? Hay chúng sẽ rời đi với một trái tim
trống rỗng, vì chẳng biết mình đã là nạn nhân của điều gì? Phải chăng
chúng nghĩ rằng cuộc đời mặc định là đen tối như thế, và lựa chọn rời đi?
Em không biết vì sao lũ cây không mọc nữa. Thắc mắc này cứ lởn vởn
trong đầu em, dãy lên hoài nghi sâu thẳm trong lòng và làm phai nhạt đi
những điều đẹp đẽ còn sót lại. Em đã cố gắng ngắm bầu trời nhiều hơn để
có thể chiến thắng nỗi băn khoăn đó, để ở lại trên cuộc đời với trái tim
cứng rắn nhất.

Rất nhiều lần trong đời, em ước phải chi mình có một trái tim đủ rộng
lớn để cứu lấy những mầm cây con nhỏ bé. Nhưng em đã không như thế.
Trái tim em nhỏ bé đến nỗi không chứa được chính mình. Thế nên lũ cây
không mọc nữa.
Lũ cây không mọc nữa
Chúng giận cuộc đời rồi.

Góc nào cũng có tình yêu.

Em không biết ở đâu
Bà của em lại có tình yêu dạt dào như thế.

Bà yêu chiếc ghế cũ mèm, mối đục lem nhem
Yêu những con tem,
bì thư má em gửi về từ thành phố
Yêu trời nắng đổ trong mùa lúa tháng Ba
Yêu rau đắng, muối cà, chén cơm không
và qua bao đũa...

Cuộc đời đao búa, bà cũng vẫn yêu.

Em nghĩ nát điều, trăm lần không nghĩ nổi
Những điều rắc rối như chân ra khô cằn
Đêm cuối tháng Mười trời đất không trăng
Em rúc vào lòng và hỏi bà câu hỏi:
“Sao đời đen tối mà ngoại vẫn yêu?”
Bà khẽ ôm em, cái ôm sáng tỏ bao điều.

Bà yêu cuộc đời - yêu những phần trầy xước,
Nhường những mỹ miều chắt chiu được

Để em yêu.

N

goại kho cá bằng nồi đất, đặt trên cái cà ràng nơi góc bếp đã cháy
cạnh. Cửa sổ từ chái bếp nhìn ra vườn xanh một mảng đầy dừa chuối,
cái mương nhỏ nằm cạnh luống rau thơm, lũ vịt rù rì bơi vòng nơi đó.

Mẹ thích ăn cá kho với thật nhiều tiêu xay và rau ngò gai. Vì thế, mỗi lần
ngoại kho cá, em ngồi lúi húi nơi góc bếp xay tiêu, ghé mắt qua sẽ thấy
ngoại lúi húi chốt lửa, thêm củi, nhìn ra ngoài cửa sổ thấy mẹ đang ngồi
giữa mảnh vườn xanh, tay cầm một nắm ngò gai thơm phức. Mâm cơm dọn
lên, nồi cá kho thơm lừng chóp mũi, mấy con cá lòng tong béo mập núp
dưới đám rau ngò cắt nhỏ.
Bà ngoại thường nêm tình yêu vào những điều nhỏ xíu. Chẳng đâu xa,
bà nêm tình yêu vào chén cơm xới đầy ắp, trong từng gắp đũa cho con
cháu. Bà gắp con cá béo nhất trong nồi vào chén của em, dặn dò nhai cho
kỹ, nhớ nhà xương. Cái đĩa sành mẻ góc đựng rau ngò gai sống được bà
rửa sạch đến bóng loáng, xanh mướt. Đĩa rau ngò lúc nào cũng được đặt
cạnh chỗ ngồi của mẹ. Bà nêm tình yêu trong chén cơm chẳng đến nửa
lưng bát của mình, suốt bữa cơm chưa từng đựng những con cá béo nhất
trên bàn.
Bà nêm tình yêu vào những luống